و من کل شیء خلقنا زوجین.ذاریات/۴۹
اثبات یگانگی خداوند است که هر چه آفرید از کهنه و‌ نو همه جفت یک‌دگر یا ضد* هم آفرید! چنان‌که نر و ماده، روز و شب، آسمان و‌زمین، دریا و خشکی، آفتاب و ماه، جن و انس، گناه و پرستش، خوش‌بختی و بدبختی، رهبری و گمراهی، عزت و ذلت، توانایی و ناتوانی، دانایی و نادانی، زندگی و‌مردگی! همه را خداوند چنین جفت یا ضد هم آفرید، تا به صفات پروردگار نماند و یگانگی و‌دوری او از ضد و جفت آشکار شود.
ففروا الی الله. ذاریات/ ۵۰
فرار، مقامی است از مقام‌های روندگان و‌منزلی از منزل‌های دوستان.کسی که این مقام او را درست شود، همه نفس خود غرامت بیند، همه سخن خود شکایت، کرد خود جنایت، امید از کردار خود ببرد و همه دولت از فضل حق بیند.
والطور طور/۱
سوگند به قدم‌گاه موسی، آنگاه که در شنیدن سخن حق بود و شراب شوق از جام مهر نوش کرد و در عشق حق مست آن شراب گشت و از سر مستی نعره "رب ارنی" زد!گفتند: می‌خواهی نسیم قرب بر جان تو وزد، چنانکه دو پای از نعلین بیرون کنی از دو گیتی بیزار شو و دوست را یکتا شو!
با دو قبله در ره توحید نتوان رفت راست
یا رضای دوست باید یا هوای خویشتن
این جهان وآن جهانت را به یک دم درکشد
گر نهنگ درد دین ناگاه بگشاید دهن
( تفسیرخواجه عبدالله، ج۲، ۴۶۲ و ۴۶۷)
* کنار هم قرار دادن زوجیت و ضدیت نکته بزرگی است که عشق‌های مادی محض را تفسیر می‌کند.
دکتر مهدی صحافیان
آرامش و پرواز روح