معرفی کتاب درس‌های تاریخ ویل‌دورانت ۱۶
رشد و زوال: تمدن: نظمی اجتماعی، که رشد دهنده فرهنگ است. در پرتو آزادی و امکانات، ابداع، عقاید، ادبیات و هنرها صورت می‌گیرد.
تمدن، رشته درهم پیچیده روابط انسانی است که دشوار بافته و آسان نابود می‌شود.
آیا این رویش و زوال قواعدی دارد، که تمدن‌های آینده خویش را پیش‌بینی کنیم؟
برخی خیال‌پردازان پنداشته‌اند چنین است(ویرژیل، نیچه و .‌‌..).
تاریخ تکرار می‌شود اما در کلیات و در مقیاسی بزرگتر: می‌توانیم انتظار داشته باشیم :-کشورهای جدید پدید آیند و بعضی کشورها مضمحل شوند.
-تمدن‌های جدید که از شبانی و کشاورزی آغاز شده، به تجارت و صنعت متحول شوند.
- نسل‌های جدید علیه قدیم بشورند و پس از انقلاب به سازشکاری و ارتجاع روی آورند.
-تجربه‌های جدید اخلاقی، سنت‌های قدیم را سست کند و متولیان آن را به وحشت اندازد.
تاریخ در مقیاسی وسیع‌تر تکرار می‌شود، زیرا انسان ساخته شده تا در برابر گرسنگی، خطر و کشش جنسی به شیوه‌های یکنواخت و ثابت پاسخ گوید، اما در یک تمدن پیشرفته افراد متمایزند، در عکس‌العمل‌های غریزی تعدیل صورت می‌گیرد، تعقل گسترش می‌یابد و نتایح زیاد هم قابل پیش‌بینی نیست.
اطمینانی نیست آینده گذشته را تکرار کند، هر سال برای خود ماجرایی است.
آرامش‌ و پرواز روح